با الگوریتم ها و فرمول ها نویز را دور بزنیم
دکتر مهدی برآسود در چهارمین نشست علمی مالی رفتاری ۱۳۹۸ که با همت کمیته مالی رفتاری انجمن مهندسی مالی ایران در سالن علامه جعفری دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات برگزار شد، با ارائه تعاریفی از نویز ، آن را یکی از عوامل دخیل در تصمیم گیری های عرصه های مختلف قلمداد کرد.
هزینه های گزاف تصمیم گیری نویزدار بر شرکت ها
به گزارش روابط عمومی عصر رایان شبکه، استاد مدیریت دانشکده اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات ادامه داد: تصمیمگیری نویزدار هزینه پنهان گزافی را به بسیاری از شرکتها تحمیل میکند و به همین دلیل باید راهکارهای را برای کنترل آنها به دست آورد.
وی ادامه داد: در بسیاری از سازمان ها پرونده ها به صورت اتفاقی به کارشناسان اختصاص مییابند.
ارزیابها در موسسات رتبهبندی اعتباری، پزشکان در بخشهای اورژانس و متصدیان وام،کارشناسان بیمه و… جز این گروه هستند و سازمانها از آنها انتظار هماهنگی ورفتاری یکسان دارند. انسانها تصمیم گیرندگان غیرقابل اطمینانی هستند و قضاوتهای آنها شدیدا تحت تاثیر عوامل متفاوتی چون وضعیت روحی، آخرین وعدهغذایی یا وضعیت جوی است. ما این تغییر پذیری احتمالی را در قضاوت ها نویز مینامیم.
مشاغل عاری از نویز
برآسود با اشاره به این که نویز مالیات غیر مشهود درسود و زیان شرکت هاست و سود شرکت ها را کاهش می دهد، گفت: بعضی مشاغل عاری از نویز هستند. کارمندان بانک یا اداره پست کارهای پیچیده ای را طبق قواعدی خشک انجام می دهند.
این قواعد قضاوت ذهنی را محدود کرده و آگاهانه تضمین می کنند موارد مشابه دقیقا به یک صورت انجام شوند.
وی ادامه دارد: در مقابل گروه کارمندی قبلی، راهنمای تصمیم های شاغلان حرفه پزشکی، کارشناسان وام، مدیران پروژه، قضات و مدیران که همگی کارهای قضاوت میکنند، تجربه غیر رسمی و اصول کلی است تا قواعد خشک و ثابت. در نتیجه، اگر دقیقا به پاسخ دیگران در نقش مشابه نرسند، پذیرفته است. این همان چیزی است که وقتی می گوییم که تصمیم (بسته به قضاوت است) انتظار نمیرود کارشناسان، نظرات مطلقا عاری از نویز ارائه دهند.
ولی گاهی ممکن است سطح این نویز بیش ازحد تحمل مدیران باشد و آن ها به کل ازآن ناآگاه هستند.
وی با اشاره به تحقیقات اخیر گفت: تحقیقات نشان داده در بسیاری از کارها تصمیمات کارشناسان در حوزههای ارزش گذاری سهام، ارزیابی املاک و مستغلات، رای های قضایی، ارزیابی عملکرد شغلی، حسابرسی صورت های مالی کارشناسی ریسک سرمایه گذاری و… تا حد زیادی متغیر است.
ویژگی های نویز در امور
به گفته برآسود، خصیصه اولیه نویز موذی بودن است. نویز حتی باعث می شود که تا موفقترین شرکت ها مقادیر قابل توجهی پول خود را بدون اینکه متوجه شوند، از دست بدهند و ثابت شده که پیش بینی ها و تصمیمات اخذ شده توسط الگوریتم های ساده آماری اغلب دقیق تر از پیش بینی ها و تصمیمات کارشناسان هستند، حتی زمانی که کارشناسان دسترسی به اطلاعات بیشتری در قیاس با استفاده از فرمول دارند.
وی افزود: فارغ از معدود الگوریتم های که به دلایل سیاسی یا عملیاتی امکان اجرا ندارند، کمتر گفته می شود که مزیت کلیدی الگوریتم ها، عاری بودن از نویز است. برخلاف انسان ها، فرمول همیشه به خروجی یکسانی برای ورودی مشابه ختم میشود.
سازگاری برترحتی به الگوریتم های ساده و ناکامل اجازه میدهد تا به دقت بیشتری درقیاس با کارشناسان انسانی داشته باشند.
برآسود ادامه داد: در جایی که قضاوت باشد، نویز هم وجود دارد که اغلب این نویز بیش از حد تصور ماست. کاهش نویز بنیادی ترین راه حل مشکل نویز، جایگزینی قضاوت های انسانی با قواعد رسمی معروف به الگوریتم هاست.
این الگوریتم از داده ها برای تولید یک پیش بینی یا تصمیم استفاده می کنند.
بر آسود افزود: در شصت سال گذشته، در مقابل الگوریتم ها ایستادگی کردند افراد صدها بار در اموری ازجمله پیش بینی زمان حیات بیماران مبتال به سرطان گرفته تا موفقیت دانشجویان دکترا، به مصاف دقت با الگوریتم رفته اند. در نیمی از این مطالعات، کار الگوریتم صحیحتر و در نیمی دیگر برابر با کارشناسان بود و البته این برابری به مثابه موفقیت الگوریتم و البته مقرون به صرفه تر بودن آن است.
کاهش نویز در پیاده سازی الگوریتم ها
وی کاهش نویز در تصمیم گیری ها را در گرو تدوین و پیادهسازی الگوریتم بسیار آسان دانست و گفت: فرض معمول آن است که استفاده از الگوریتم نیازمند تحلیل آماری مقادیر بزرگ داده ای هستند. برای مثال، عده زیادی عقیده داشتند که باید داده های هزاران درخواست وام و نتایج آن ها را داشته باشیم تا معادله ای ساخته و بتوانیم نکول (عدم توانایی پرداخت) در پرداخت وام های تجاری را پیش بینی کنیم. کم تر کسی می داند الگوریتم مناسب را می توان بدون هیچ داده ای از نتیجه و با اطلاعات ورودی تنها تعداد اندکی از موارد ایجاد کرد. این فرمول های پیش بینی کننده و ساخته شده بدون داده های نتیجه را که بر پایه برهان عقلی هستند را «قواعد مستدل» می نامیم.
برآسود گفت: نویز به عنوان منبع خطا به مدیران و توضیح وجه تمایزآن نسبت به سوگیری است. واژه «سوگیری» به قدری وارد افکار عمومی شده که کلماتی چون خطا و «سوگیری» اغلب به جای هم به کار میروند. در واقع، تصمیم های بهترصرفا با کاهش سوگیری های کلی مثلخوش بینی، یا سوگیری های شناختی واجتماعی حاصل نمی شود. مدیران اجرایی نگران موضوع دقت هستند باید با شیوه ناسازگاری در قضاوت های حرفه ایی مقابله کنند.
درک نویز سخت تر از سوگیری است، اما کم و بیش هر دو هزینه بردار هستند.
همچنین در این مراسم پرفسور فریدون رهنمای رودپشتی و دکتر سعید اسلامی بیدگلی نیز سخنرانی کردند.
مطالب پربازدید: